Селото Вреоци, сместено во општина Лазаревац, со години е еден од најпознатите и најконтроверзни примери во Србија за присилно раселување на население поради рударска експлоатација. Причината за исчезнувањето на селото е проширувањето на површинскиот коп „Колубара“, дел од јагленскиот басен кој го снабдува најголемиот дел од електроенергетскиот систем на земјата.
Процесот на иселување започна уште во раните 2000-ти, кога државата и ЕПС донесоа одлука за експропријација на земјиштето и објектите во Вреоци, поради присуството на големи резерви на лигнит. Иако плановите предвидуваа „контролирано и праведно преселување“, жителите со години се жалеа на нефер обештетување, доцнење на исплатите и притисоци да ги напуштат домовите.
Вреоци стана симбол на отпорот против ваквиот тип на „развој“. Најсилен отпор се водеше околу црквата „Свети Ѓорѓи“, која долго време остана единствениот објект што не беше урнат. Локалното население, поддржано од еколошки активисти и граѓански организации, организираше протести, блокади и судски постапки, предупредувајќи дека економскиот интерес се става пред човечкото достоинство, културното наследство и правото на дом.
И покрај отпорот, поголемиот дел од селото денес е срамнет со земја, а жителите се преселени во нови населби или други градови. Она што остана од Вреоци се празни полиња, рударска механизација и длабоки јами – јасен показател за цената што ја плаќаат локалните заедници во име на енергетската политика.
Случајот Вреоци и денес се наведува како пример за потребата од поодговорен пристап кон рударството, поголема транспарентност и реална заштита на правата на луѓето кои живеат на територии богати со природни ресурси.
















