Дали неандерталците создавале уметност??? Нови докази ја менуваат историјата на човечката креативност. Долго време неандерталците биле сметани за примитивни суштества. Но новите археолошки докази ја доведуваат таа претстава во прашање.
Дали тие навистина создавале уметност? Одговорот не е едноставен, но доказите се сè посилни.
Научниците сè повеќе пронаоѓаат докази за симболично однесување кај неандерталците. Ова е клучен елемент за постоење на уметност. Еден од најважните докази доаѓа од пештери во Шпанија. Таму се откриени цртежи стари над 65.000 години.
Во тој период во Европа живееле само неандерталци. Ова сугерира дека тие ги направиле овие цртежи. Сепак, некои научници ја оспоруваат оваа теорија.
Тие тврдат дека датумите можеби не се точни. Друг интересен доказ е гравирана коска од Германија. На неа има внимателно изработени симетрични линии.
Овие линии немаат практична функција. Најверојатно имаат симболично значење.
Постојат и структури направени од сталактити во Франција. Тие се стари околу 176.000 години. Овие конструкции барале планирање и организација. Можно е да имале ритуална или уметничка цел.
Дополнително, пронајдени се орнаменти направени од канџи на птици. Тие најверојатно биле носени како накит. Исто така, откриени се школки со пигменти.
Тие можеби служеле за мешање бои или декорација. Сите овие наоди укажуваат на развиено симболично размислување. А тоа е суштината на уметноста.
Зошто постои сомнеж?
Скептицизмот има историски корени. Во 19 век, неандерталците биле прикажувани како примитивни. Во исто време, модерните луѓе биле сметани за единствени креативци. Оваа идеја долго време доминирала во науката.
Многу научници автоматски ја припишувале уметноста на Homo sapiens. Дури и кога доказите не биле јасни.
Што значи ова за историјата?
Ако неандерталците правеле уметност, тоа менува сè. Тоа значи дека креативноста не е уникатна за современиот човек. Можно е уметноста да има многу подлабоки корени. И да потекнува од заеднички предци на двата вида. Исто така, голем дел од уметноста веројатно исчезнал со текот на времето. Материјали како дрво или кожа не се зачувуваат.
Доказите за уметност кај неандерталците се сè побројни. Но научната дебата сè уште трае. Едно е сигурно – неандерталците биле многу посложени отколку што мислевме. И можеби биле првите уметници во историјата.
