Кратките денови, ниските температури и календарите исполнети со настани и прослави создаваат специфичен празничен ритам.
Телото и умот истовремено се обидуваат да ги испочитуваат обврските, да ги сумираат постигнувањата од годината и да се справат со дополнителниот стрес од купување подароци, сообраќајни гужви и социјални очекувања. Резултатот често е нарушен сон, зголемено ниво на мелатонин и чувство дека емоционалните барања го надминуваат нашиот капацитет.
Според мастер психотерапевтот Нина Вукелиќ Копривица, празничниот период природно поттикнува внатрешна рефлексија и проценка на личните цели. Кога ќе увидиме дека дел од нив не се остварени, се појавува дополнителен притисок, засилен од размислувањата за обврските што следат во новата година.
Истовремено, луѓето се изложени на идеализирани слики од „совршени празници“ на социјалните мрежи и во медиумите. Контрастот меѓу тие претстави и личното доживување може да предизвика чувство на неадекватност, дистанца или емоционална исцрпеност. Недостатокот на сон, зголемениот број активности и постојаната стимулација дополнително ја зголемуваат напнатоста.
„Празниците често наметнуваат стандард на совршенство – совршена атмосфера, семејство и расположение. Кога реалноста не го следи тоа, а ние не сме искрени со сопствените потреби и граници, притисокот станува преголем“, објаснува Вукелиќ Копривица.
Раните знаци на преоптовареност вклучуваат раздразливост, пад на концентрацијата, нарушен сон и чувство дека обврските постојано се наталожуваат. Затоа, клучно е да останеме во контакт со себе, да ги препознаеме личните граници и да поставиме реални очекувања.
Јасната комуникација со блиските за тоа што можеме, а што не, помага празниците да не се претворат во маратон од обврски. „Реченицата ‘Сега ми треба пауза’ не е знак на слабост, туку начин да го зачуваме она што ни е навистина важно“, нагласува таа.
На крајот, празниците носат најмногу смисла кога ги обликуваме според сопствениот ритам – автентично, а не според туѓи стандарди.
