Празниците често се доживуваат како најубавиот период во годината – прослави, патувања, семејни собири, богата трпеза и подароци. Но, од аспект на медицинските работници, тоа е и еден од најризичните периоди за здравјето на срцето.
Статистиките покажуваат дека повеќе луѓе умираат од срцев удар помеѓу Божиќ и Нова година отколку во кој било друг дел од годината. Причините се повеќеслојни и добро истражени.
За време на празниците се забележува пораст на срцеви и мозочни удари, како и на срцеви аритмии. Главни фактори се зголемената консумација на алкохол и таканаречениот „holiday heart“ синдром – нарушување на срцевиот ритам, најчесто атријална фибрилација.
Оваа состојба може да предизвика замор, отежнато дишење и, ако не се лекува, да доведе до згрутчување на крвта, мозочен удар или срцева слабост. Дури и лица без претходни срцеви проблеми може да бидат погодени ако прекумерно консумираат алкохол.
Прејадувањето е уште еден значаен ризик. Тешки оброци богати со масти, сол и шеќер го зголемуваат крвниот притисок и го оптоваруваат срцето, особено кога се јадат во краток временски период.
Студеното време придонесува со стеснување на крвните садови, што дополнително го покачува притисокот и ја зголемува работата на срцето. Празничниот стрес – емоционален, финансиски или организациски – го зголемува нивото на кортизол и негативно влијае врз срцевото здравје.
Често занемарен фактор е одложувањето на лекарска помош, бидејќи многумина не сакаат „да ги расипат празниците“. Дополнително, за време на празници здравствените установи може да бидат потешко достапни, што го прави одложувањето особено опасно.
Најголем ризик од смртоносен срцев удар е забележан токму на Божиќ, а потоа и за Нова година. Затоа, при појава на симптоми како болка во градите, отежнато дишење, вртоглавица, мачнина, потење или слабост, потребно е веднаш да се побара лекарска помош. Кај жените симптомите често се атипични, со болка во грбот, вилицата и изразена мачнина.
За намалување на ризикот, стручњаците препорачуваат умереност или избегнување алкохол, балансирана исхрана без прејадување, редовна хидратација, земање пропишана терапија, умерена физичка активност и ефективно управување со стресот.
